محمد يوسف حريرى

269

فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى )

ناپذيرى قرآن كريم تحت عنوان تحريف قرآن يا عدم تحريف قرآن يا به ندرت عصمت قرآن بحث كرده‌اند . ( قرآن‌پژوهى ، ص 85 ) عصيان آدم وَ عَصى آدَمُ رَبَّهُ فَغَوى ( طه - 121 ) - شيخ ابو جعفر طوسى و ابو الفتوح رازى گفته‌اند كه نهى از شجره ، محمول است بر استجباب نه حظر و تحريم و نافرمانى آدم نسبت به امرى مندوب بود نه حرام تا مستحق عقاب باشد چرا كه نزد شيعه صدور صغائر و كبائر از انبياء روا نيست ( فرهنگ فروزانفر ) عظيم مِنْ رَبِّكُمْ عَظِيمٌ ( بقره - 49 ) بزرگ‌تر . بزرگ‌تر از وهم و ادراك و انديشه . از اسماى ذات خداى تعالى است ( نام‌ها و صفت‌هاى خداى رحيم ، ص ، 89 و 145 ) عفو ( ع ف وّ ) إِنَّ اللَّهَ كانَ عَفُوًّا غَفُوراً ( نساء 43 ) بخشاينده . بسيار باگذشت ( نام‌ها و صفت‌هاى خداى رحيم ، ص 146 ) عقبه ( ع ق ب ) فَلَا اقْتَحَمَ الْعَقَبَةَ وَ ما أَدْراكَ مَا الْعَقَبَةُ ( بلد - 11 و 12 ) گردنهء صعب العبورى است در قيامت . ( تفسير نمونه ) در محشر ، عقبات ( يا مواقف يا گذرگاه‌هاى سختى ) است كه در هريك از آنها انسان‌ها را نگاه خواهند داشت و از اعمال و فرايضى كه بايستى در دنيا انجام داده باشند خواهند پرسيد ، و همين‌كه از عقبه‌اى بسلامت گذشت عقبهء ديگر در پيش خواهد بود ، تا آن‌كه در تمام عقبات از همهء فرايض و واجبات پرسيده شود . كسانى كه در پاسخ ناتوان باشند ( نتوانند به درستى دربارهء واجبات و فرايضى كه بر آنها بوده پاسخ دهند ) از عقبات و عذاب محشر رهائى نخواهند يافت . شيخ مفيد فرموده است كه چون پاسخ دادن دربارهء واجبات و تكاليف در روز بازپسين امر بسيار سختى است نام عقبه ( يا گذرگاه سخت ) به آن داده شده ( دائرة المعارف فارسى ، ذيل عقبه ) عقود - سوره عقود عك - رموز شمارهء آيات ( 15 ) عكب - رموز شمارهء آيات ( 17 ) علائم وقف - رموز وقف . علام الغيوب ( ع لّ م ل غ ) إِنَّكَ أَنْتَ عَلَّامُ الْغُيُوبِ ( مائده - 109 ) داناى غيب‌ها و آگاه به رازها . خداى تعالى است ( نام‌ها و صفت‌هاى خداى رحيم ، ص 146 ) علامت‌گذارى قرآن 1 . - اعجام قرآن 2 . - علم اعراب علق ( ع ل ) خَلَقَ الْإِنْسانَ مِنْ عَلَقٍ ( علق - 2 ) 1 . نام سوره‌اى است در قرآن مجيد - سورهء علق 2 . علق به خون بسته گويند و از آن‌جا كه نطفه بعد از گذراندن دوران نخستين در عالم جنين به شكل قطعهء خون بستهء چسبنده‌اى درمىآيد كه در ظاهر